Təkcə Orban və Fiko deyil: AB-nin Rusiya qazını almaqdan imtina etməsi müqavimətlə üzləşir – “Reuters”

Rusiya qazı Avropa ölkələri üçün daha ucuz olaraq qalır

Avropa Birliyinin 2027-ci ilə qədər Rusiya təbii qaz idxalını tədricən dayandırmaq planları təkcə Macarıstan və Slovakiyada müqavimətə səbəb olmayacaq. Bu, bəzi ölkələrin ucuz qazdan asılılığı ilə bağlıdır.

Tezadlar.az xəbər verir ki, bu barədə köşə yazarı Qevin Makvayer “Reuters” üçün yazdığı rəy məqaləsində yazır.

Müəllif Enerji İnstitutunun məlumatlarına istinadən qeyd edir ki, İtaliya Avropada ən çox qazdan asılı ölkədir. Qaz ölkənin enerji balansının 38%-ni təşkil edir və elektrik enerjisi istehsalı üçün istifadə olunur.

Macarıstan və Hollandiya ardınca gəlir. AB üzvü olmayan Böyük Britaniya da enerji balansında qazdan əhəmiyyətli dərəcədə asılıdır. Köşə yazarı bu siyahıya Ukraynanı da daxil edir.

“Ümumilikdə, altı böyük Avropa ölkəsi ümumi enerji balansının 30%-i və ya daha çoxunu təbii qazdan asılıdır və bu, bu təchizatı azaltmaqla hədələyən və elektrik enerjisi istehsalına və sənaye fəaliyyətinə mane olan siyasətlərə qarşı çıxmağı əsaslandırır”, – deyə müəllif əlavə edir.

O, həmçinin qeyd edir ki, elektrik enerjisi istehsalı üçün qazdan ən çox asılı olan 10 Avropa iqtisadiyyatı arasında doqquzunun əsas limanlara birbaşa çıxışı var ki, bu da nəzəri olaraq mayeləşdirilmiş təbii qazın idxalını asanlaşdıra bilər.

“Yalnız tamamilə dənizə çıxışı olmayan Macarıstanda mayeləşdirilmiş təbii qaz idxal terminalının tikintisi üçün dəniz limanı yoxdur ki, bu da ölkənin Rusiyadan qaz idxalının tədricən dayandırılmasına bu qədər qəti şəkildə qarşı çıxmasının səbəbini qismən izah edir. Enerji təchizatının təxminən dörddə birini qazdan alan Slovakiya Macarıstanla oxşar coğrafi məhdudiyyətlərlə üzləşir və buna görə də AB planına müqavimət göstərməkdə Macarıstana qoşulmaq məcburiyyətində qalır”, – deyə Makvayer qeyd edir.

Müəllifin fikrincə, idxal terminallarının uzaqlığı və digər ixracatçılarla məhdud boru kəməri əlaqələri nəzərə alınmaqla, böyük qaz istehlakçıları olan digər Mərkəzi Avropa ölkələri, xüsusən də Avstriya və Rumıniya da oxşar problemlərlə üzləşir.

Eyni zamanda, müəllif qeyd edir ki, Rusiya qazı AB üzv dövlətləri üçün daha ucuz olaraq qalır.

“Avropaya idxal edilən mayeləşdirilmiş təbii qazın qiymətləri boru kəməri ilə təchiz edilən Rusiya qazının qiymətindən təxminən 50% yüksək idi. Eyni zamanda, mayeləşdirilmiş təbii qaz ixracatçıları arasında şiddətli rəqabət son aylarda Avropa bazarında mayeləşdirilmiş təbii qazın qiymətlərinin aşağı düşməsinə səbəb olub ki, bu da qiymət fərqini azaltmış ola bilər”, – deyə nəşr qeyd edir.

Müəllif qeyd edir ki, qaz yaxın gələcəkdə Avropada həm elektrik enerjisi istehsalında, həm də sənaye proseslərində həlledici rol oynamağa davam edəcək. Eyni zamanda, o qeyd edir ki, zaman keçdikcə alternativ mənbələrdən istehsal olunan elektrik enerjisinin payı artdıqca Avropanın daha az idxal olunan qaza ehtiyacı olacaq.

AB-nin Rusiya qazından tədricən imtina etməsi – indiyə qədər məlum olanlar

UNIAN xəbər verir ki, 2025-ci ilin iyun ayında Avropa Komissiyası Rusiya qazının idxalını tədricən dayandırmaq planını təqdim edib. Sənədə görə, Rusiya qazının idxalı 2027-ci ilin sonuna qədər dayandırılmalı idi.

Dekabrın əvvəlində AB üzv dövlətləri Avropa Komissiyasının təklif etdiyindən bir il əvvəl, 2026-cı ilin sonuna qədər Rusiya enerji təchizatından tədricən imtina etməyi sürətləndirmək barədə razılığa gəliblər.

Eyni zamanda, Macarıstan Rusiya qazının tədricən dayandırılması qərarı qüvvəyə mindikdən sonra məhkəmədə etiraz edəcəyini açıqlayıb.

E.ŞİRİNOV