AK Ukraynanın AB üzvlüyü yolundakı irəliləyişini qiymətləndirib, lakin nüanslar var

Xatırladaq ki, Ukrayna 2022-ci ilin fevral ayında AB-yə qoşulmaq üçün müraciət edib

Ukrayna Avropa Birliyinə qoşulmaq üçün “görkəmli öhdəlik” nümayiş etdirib. Kiyev həmçinin korrupsiyaya qarşı mübarizədə “son mənfi tendensiyaları” aradan qaldırmalı və qanunun aliliyi islahatlarını sürətləndirməlidir.

Tezadlar.az xəbər verir ki, bu, “Reuters” tərəfindən əldə edilən Avropa Komissiyasının layihə mətnində deyilir. Qeyd olunur ki, bu mətn AB-nin genişlənməsi ilə bağlı hesabatın bir hissəsidir. Onun 4 noyabr çərşənbə axşamı təsdiqlənməsi gözlənilir. Sənəddə deyilir ki, Rusiyanın ölkəyə qarşı müharibəsi ilə bağlı çətinliklərə baxmayaraq, “Ukrayna son bir ildə AB üzvlüyü yoluna əhəmiyyətli sadiqlik nümayiş etdirməyə davam edib”.

Avropa Komissiyası Ukraynanı islahatların həyata keçirilməsinə görə tərifləyib, lakin məhkəmə müstəqilliyi, mütəşəkkil cinayətkarlığa qarşı mübarizə və vətəndaş cəmiyyətinə hörmət məsələlərində daha çox irəliləyişin tələb olunduğunu qeyd edib.

Avropada bəzi rəsmilər əvvəllər Ukrayna Baş Prokurorunun ölkənin korrupsiyaya qarşı mübarizə bürosu və ixtisaslaşmış prokurorluğu üzərində daha böyük nəzarətin qurulması tədbirləri ilə bağlı narahatlıqlarını bildiriblər. Bu, iyul hadisələrinə aiddir. Etirazlar səbəbindən hərəkət istiqaməti tez bir zamanda dəyişdirilsə də, epizod Brüsseldə diqqəti cəlb etdi.

Avropa Komissiyasının layihə mətnində deyilir: “Son mənfi tendensiyalar, xüsusən də ixtisaslaşmış korrupsiyaya qarşı mübarizə qurumlarına və vətəndaş cəmiyyətinə artan təzyiq qətiyyətlə dəyişdirilməlidir”.

Demək olar ki, bütün AB ölkələri Ukraynanın bloka qoşulmaq istəklərini açıq şəkildə dəstəkləsə də, ölkənin üzvlüyü yaxın gələcəkdə planlaşdırılmır. Bundan əlavə, diplomatlar bu prosesin maneələrlə üzləşəcəyini etiraf edirlər.

Əvvəllər Ukrayna hakimiyyəti Avropa Birliyinə 2028-ci ilin sonuna qədər üzvlük danışıqlarını başa çatdırmaq niyyətində olduqlarını bildirmişdi. Avropa Komissiyası bildirir ki, Ukrayna buna nail olmaq üçün səylərini artırmalıdır: “Komissiya bu iddialı məqsədə dəstək verməyə hazırdır, lakin hesab edir ki, buna nail olmaq üçün, xüsusən də qanunun aliliyi kimi əsas sahələrdə islahatların sürətləndirilməsi tələb olunur.”

Sənəddə Komissiya gələcəkdə demokratik standartların daha yaxşı qorunmasını da təklif edir.

Layihə hesabatında deyilir: “Yeni üzv dövlətlərin qanunun aliliyi, demokratiya və fundamental hüquqlar sahəsindəki nailiyyətlərini qorumağa və qorumağa davam etmələrini təmin etmək üçün Komissiya gələcək qoşulma müqavilələrinin qoşulma danışıqları zamanı götürülmüş öhdəliklərdən geri çəkilməyə qarşı daha güclü təminatları ehtiva etməli olduğunu düşünür”.

Ukraynanın AB-yə yolu

Məlum olduğu kimi, Ukrayna 2022-ci ilin fevral ayında Rusiyanın tammiqyaslı işğalına başlamasından bir neçə gün sonra AB-yə qoşulmaq üçün müraciət etdi. 23 iyun 2022-ci ildə Avropa Şurası rəsmi olaraq Ukraynaya AB-yə qoşulmaq üçün namizəd statusu verdi.

Şübhəsiz ki, bu yolda çətinliklər var – vacib islahatların həyata keçirilməsindən tutmuş müxtəlif dövlətlərin (Macarıstan da daxil olmaqla) mövqelərinə qədər.

Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelensky ölkənin AB-yə gedən yolunun dönməz olduğunu və Macarıstanın Baş naziri Viktor Orbanın Ukraynanın AB üzvlüyünə doğru irəliləməsini maneə törətmək hüququna malik olmadığını qeyd edib.

E.ŞİRİNOV