Fransa və İspaniyada “yanğına meylli” hava şəraiti riski artıb

İnsan fəaliyyətinin yaratdığı iqlim dəyişikliyi Fransada son zamanlar baş verən dağıdıcı meşə yanğınlarına səbəb olan ekstremal hava şəraiti riskini ən azı iki dəfə, İspaniyada isə ən azı iyirmi dəfə artırıb.

Tezadlar.az xəbər verir ki, beynəlxalq alimlər qrupu olan World Weather Attribution (WWA) tərəfindən aparılan təhlilə görə, bu ayın əvvəlindən bəri Fransa və İspaniyada şiddətli meşə yanğınları baş verib. Bu yanğınlar üç nəfərin ölümünə, minlərlə evin dağılmasına və 300.000-dən çox insanın didərgin düşməsinə səbəb olub.

Fransa və İspaniyada “indiyə qədər ən pis” adlandırılan yanğınlar iqlim dəyişikliyinin ağırlaşdığı hava şəraitindən qaynaqlanıb.

İnsan fəaliyyətinin yaratdığı iqlim dəyişikliyi Fransada yanğın riskini ən azı iki dəfə, İspaniyada isə ən azı iyirmi dəfə artırıb. Hazırkı iqlim şəraitində bu cür şiddətli hava hadisələri Fransada 20 ildən bir, İspaniyada isə 6 ildən bir baş verə bilər.

Yağışlı qışdan sonra quru yaz təsirlənmiş bölgələrdə meşə yanğınları riskini artıran əsas amillərdən biri hesab olunur.

Bu şərtlər bitki örtüyünün böyüməsinə kömək etsə də, bitki örtüyü sonradan quruyur və yanğınlar üçün yanacaq olur.

Hər iki ölkədə yüksək temperaturun növbəti bir neçə gün davam edəcəyi gözlənilir. Alimlər bunun yanğın şəraitini daha da pisləşdirə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.

İqlim dəyişikliyinin yaratdığı isti dalğalar “dağıdıcı milli fəlakətlərə” səbəb olur

Təhlilin qiymətləndirilməsində Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının (UNFCCC) icraçı katibi Saymon Stil bildirib ki, Fransa və İspaniyadakı yanğınlar iqlim dəyişikliyinin yaratdığı həddindən artıq temperaturun “dağıdıcı milli fəlakətlərə” səbəb ola biləcəyini göstərir və əlavə edib: “Bəşəriyyətin külli miqdarda kömür, neft və təbii qaz yandırmağa davam etməsi planetimizi yandırır, bu şəraiti daha təhlükəli edir və bu kütləvi yanğınları daha ölümcül və dağıdıcı edir.”

Stil həllin aydın olduğunu vurğulayaraq, bütün ölkələri fosil yanacaqlardan bərpa olunan enerji mənbələrinə daha tez keçməyə və insanları pisləşən iqlim təsirlərindən qorumağa çağırıb.

London İmperial Kollecinin Ətraf Mühit Siyasəti Mərkəzinin Ekstremal Hava Hadisələri və İqlim Dəyişikliyi üzrə ixtisaslaşmış tədqiqatçısı Kler Barns qeyd edib ki, Fransa və İspaniyadakı yanğınlar insan fəaliyyətinin yaratdığı qlobal istiləşmənin güclənməsinin açıq əlamətidir və əlavə edib: “İqlim dəyişikliyinin meşə yanğınları üçün son dərəcə əlverişli olan isti, quru və alovlanan şəraiti necə artırdığını dəfələrlə görmüşük. Mövsümün hələ əvvəlindəyik və başqa bir istilik dalğası yaxınlaşdığı üçün bu tapıntılar olduqca qorxuludur. Bu yanğınlar ucqar ərazilərdə deyil, insanların yaşadığı yerlərə çox yaxın ərazilərdə baş verir. Temperaturun hər artması bizi xəritələşdirilməmiş əraziyə itələyir.”

ELBAR