Kosmosda yeni həyat namizədi: Su potensialına malik “super Yer” kəşf edildi

Günəş sistemimizə çox yaxın yerdə həyat potensialına malik yeni bir super Yer kəşf edilib. Alimlər təsdiqləyiblər ki, cəmi 25 işıq ili uzaqlıqda yerləşən bu planetdə həyat üçün ilkin şərt olan maye su ola bilər.

Tezadlar.az xəbər verir ki, astronomlar GJ 3378 adlı qırmızı cırtdan ulduzun ətrafında fırlanan GJ 3378b adlı ekzoplanet haqqında yeni məlumatlar əldə ediblər. Son dəqiq müşahidələr bu planetin ilkin təxminlərdən daha çox Yerə bənzər bir quruluşa sahib olduğunu ortaya qoyub.

Süd Yolu Qalaktikasının təxminən 100.000 işıq ili genişliyində olduğunu nəzərə alsaq, cəmi 25 işıq ili uzaqlıqda olan bu yeni dünya astronomlar tərəfindən kosmik qonşu kimi təsvir edilir.

Planet Yerdən daha böyük, lakin qalın qaz təbəqələri əvəzinə qayalı bir quruluşa sahib olmaq üçün kifayət qədər kiçik olduğuna görə “super Yer” kimi təsnif edilir.

Kaliforniya Universitetinin astronomu Pol Robertsonun rəhbərlik etdiyi bir qrupun araşdırmasına görə, GJ 3378b, Günəş sistemimizin yaxınlığında bu günə qədər kəşf edilmiş ən aydın Yerə bənzər ekzoplanetlərdən biri olmağa namizəd hesab olunur.

Yaşayış zonasının tam mərkəzində

Alimlər kainatda həyat axtararkən, ilk baxdıqları meyar planetin ulduzundan məsafəsi, yəni “yaşayış zonası”nın sərhədləri daxilində olub-olmamasıdır.

Əgər planet öz ulduzuna çox yaxındırsa, su buxarlanır; çox uzaqdadırsa, donur. GJ 3378b-nin son orbital təhlilləri göstərir ki, planet öz ulduzu ətrafındakı orbitini 21,4 günə tamamlayır və məhz bu təhlükəsiz zonada yerləşir.

Planetin ətrafında fırlandığı qırmızı cırtdan ulduz Günəşimizdən daha sərin və daha qaranlıq olduğundan, yaşayış zonası ulduza daha yaxın məsafədə qurulur.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu super Yer kürəsinin ulduzundan aldığı radiasiya miqdarı Yer kürəsinin Günəşdən aldığı miqdarın 90 faizinə bərabərdir və bu da həyat üçün ideal bir tarazlıq yaradır.

Kütlə qiymətləndirməsi azaldılıb, qayalı quruluş ehtimalı artırılıb

Planetlə bağlı ən həyəcanverici inkişaf kütlə hesablamalarında baş verib. Əvvəlcə Yer kürəsinin kütləsindən 5,3 dəfə çox olduğu təxmin edilən bu rəqəm, qabaqcıl texnoloji vasitələrdən istifadə edərək dəqiq ölçmələr sayəsində 2,3 dəfəyə endirilib.

Astronomiyada Yer kürəsinin kütləsindən beş dəfə və ya daha çox kütlə planetlərin Neptun kimi qaz nəhənglərinə çevrilmə həddini qeyd edir. Kütlənin Yer kürəsinin kütləsindən 2,3 dəfəyə qədər azalması, demək olar ki, planetin qaz buludlarından ibarət olmadığını və Yer kimi qayalı, yaşaya bilən bir səthə sahib olduğunu təsdiqləyir.

Atmosfer sirri həll gözləyir

Bu məlumatlar qəti şəkildə planetin yaşaya biləcəyi anlamına gəlmir. Bir planetin səthində maye suyu saxlaması üçün onu qorumaq üçün yalnız cazibə qüvvəsinə deyil, həm də atmosferə ehtiyacı var.

GJ 3378b-nin atmosferə sahib olub-olmadığı hələ məlum deyil. Planetin ətrafında fırlandığı cırtdan ulduzlar Günəşdən daha aktivdir və tez-tez güclü partlayışlar baş verir ki, bu da nəticədə yaxınlıqdakı planetlərin atmosferini məhv edə bilər.

Lakin, bu son tapıntılar bu yeni dünyanı teleskoplardan istifadə edərək gələcək həyatın araşdırılması üçün əsas prioritetlərdən birinə çevirib.

ELBAR