30 Yanvar 2026 / 14:57

SON DƏQİQƏ: Ərəb dünyası ABŞ-İran müharibəsinin qarşısını almaq üçün “son cəhdini” göstərir

Ərəb və digər müsəlman dövlətləri ABŞ ilə İran arasında yeni bir müharibənin qarşısını almaq üçün “son cəhdini” göstərir.

Tezadlar.az bu barədə “The Financial Times” qəzetinə istinadən xəbər verir.

Qətər, Oman və BƏƏ də daxil olmaqla, Körfəz ölkələri gərginliyi azaltmaq üçün həm ABŞ, həm də İranla əməkdaşlıq edirlər.

Pakistan kimi ərəb ölkələrinin səylərini dəstəkləyən Türkiyə bu gün İranın xarici işlər naziri Abbas Arağçını danışıqlar üçün qəbul edəcək. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ABŞ prezidenti Donald Tramp və Ali Lider Əli Xameneinin təsdiqi olmadan hərəkət etməyəcək islahatçı İran prezidenti Məsud Pezeşkian arasında telekonfrans təklif edib.

Bir diplomat “FT”-yə bildirib ki, səylər davam edir, lakin hələlik heç bir irəliləyiş əldə edilməyib.

Bu həftə Tramp yenidən Tehranı zərbələrlə hədələyib və “vaxtının bitdiyini” bildirib. Mediada yayılan məlumatlara görə, Tramp İranın nüvə proqramının məhdudlaşdırılması ilə bağlı ilkin danışıqlar nəticə vermədiyi üçün böyük bir zərbə endirməyi düşünür. Tehran istənilən hərbi əməliyyata dərhal cavab verəcəyinə söz verib.

CNN mənbələri bildirib ki, Tramp hazırda İran liderlərinə, təhlükəsizlik işçilərinə, nüvə obyektlərinə və dövlət qurumlarına qarşı hava hücumları da daxil olmaqla müxtəlif variantları nəzərdən keçirir.

Yanvarın əvvəlində ABŞ və İran Oman diplomatları, eləcə də Trampın elçisi Stiven Uitkoff və Əraqçi vasitəsilə mesaj mübadiləsi aparıblar. Tərəflər gərginliyin azaldılmasını müzakirə etmək üçün mümkün görüşü müzakirə ediblər. Görüş baş tutmayıb. ABŞ danışıqlar üçün ilkin şərtlər, o cümlədən uran zənginləşdirilməsinin daimi dayandırılması, İranın ballistik raket proqramına yeni məhdudiyyətlər və regionda İranın proksi qüvvələrinə bütün dəstəyin dayandırılması tələb edib. İran ABŞ-a yalnız nüvə proqramını müzakirə etməyə hazır olduğunu bildirib.

Ərəb və digər müsəlman dövlətləri Trampı hücumla bağlı xəbərdar edərək, bunun Yaxın Şərqdə daha geniş münaqişəyə səbəb ola biləcəyini və Tehranı Fars körfəzindəki neft və qaz obyektlərinə zərbə endirməyə təşviq edə biləcəyini iddia ediblər.

Diplomatiya qarşısında ciddi maneə Tehranın ABŞ şərtlərini təslim olmağa bərabər hesab etməsidir ki, bu da Ali Rəhbər və son qərar qəbul edən Ayətullah Əli Xameneinin icazə verməyəcəyi bir şeydir.

Yaxın Şərq ekspertləri “FT”-yə bildiriblər ki, İranın milli müdafiə strategiyasının əsas elementlərini ciddi şəkildə zəiflədən Trampın tələbləri ilə razılaşmaq Tehran üçün ciddi bir addım olardı. Bu, həm də “ideoloji məğlubiyyəti etiraf etməyə bərabərdir”.

 

Xəbər maraqlı gəldi? Sosial şəbəkələrdə paylaşın
Link kopyalandı!