Rusiya təkcə ərazi güzəştləri ilə kifayətlənəcəkmi?

ISW Kremlin daha nə istədiyini açıqlayır

Rusiya Ukrayna ilə sülh danışıqları zamanı sadəcə ərazi güzəştləri ilə kifayətlənməyəcəyini açıq şəkildə bildirib.

Tezadlar.az xəbər verir ki, bunu Müharibə Araşdırmaları İnstitutunun analitikləri yazır və əlavə edirlər ki, Kreml digər məsələlərlə yanaşı, NATO-nun dağılmasını da əhatə edən ilkin müharibə məqsədini xatırlayıb.

Ekspertlər 17 fevralda Moskvanın NATO-dan genişlənməmə bəndini qanuni olaraq təsdiqləməsini tələb edəcəyini bildirən Belçikadakı Rusiya səfirliyinə istinad edirlər. Bu açıqlamalarda Kreml Rusiyanın müharibədən əvvəlki ABŞ və NATO-ya ultimatumlarına istinad edərək 2021-ci ilin dekabrında özünün yaratdığı “müqavilə layihəsinə” əsaslanır.

Analitiklər qeyd ediblər ki, “bu ultimatumlar mövcud NATO-nun məhv edilməsinə bərabərdir, çünki onlar alyansın 1997-ci ildən sonra NATO-ya qoşulan üzv dövlətlərdə qoşun və ya silah sistemlərinin yerləşdirilməsini dayandırmasını tələb edir. Bu ultimatumlar həmçinin Qərbi “Açıq Qapı” siyasətindən imtina etməyə, şərqə doğru genişlənməni istisna etməyə və Ukrayna da daxil olmaqla, NATO-nun şərq cinahında tərəfdaşlıqdan imtina etməyə məcbur etmək məqsədi daşıyırdı”.

Onlar qeyd ediblər ki, bu bəyanatlar Rusiyanın ilkin hərbi tələblərinin bir hissəsi idi. Və onların Ukraynadakı müharibəyə son qoymaq üçün danışıqlar zamanı təkrarlanması, Moskvanın bəzi ərazi tələbləri yerinə yetirilsə belə, Rusiyanın Ukrayna, NATO və ABŞ-dan güzəştləri özündə əks etdirməyən bir razılaşmadan məmnun qalmayacağına işarədir.

Həmçinin, 17 və 18 fevral tarixlərində Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova da daxil olmaqla bir neçə Rusiya rəsmisi Alyaska sammiti zamanı ABŞ və Rusiya arasında əldə edildiyi iddia edilən “Ankoric Ruhu” adlanan razılaşmalardan danışıblar.

Lakin, analitiklərin qeyd etdiyi kimi, Kreml müntəzəm olaraq Alyaska sammitinin nəticələrinin qeyri-müəyyənliyindən istifadə edərək ABŞ və Rusiya arasında Ukraynadakı müharibənin dayandırılması ilə bağlı ortaq bir anlaşma və razılaşma əldə edildiyini iddia etməyə çalışır. Lakin praktikada bu “razılaşmalar” qeyri-müəyyən olaraq qalır, çünki görüşdən heç bir rəsmi razılaşma əldə olunmayıb və Tramp sammitdən sonra ABŞ və Rusiya nümayəndə heyətlərinin “heç bir razılığa gəlmədiyini” qeyd edib.

“Kreml nümayəndələri müharibənin ilkin hərbi və ya diplomatik məqsədlərinə çatmaq öhdəliklərini daim təkrarlayırlar və Ukraynada sülhə nail olmaq üçün bu məqsədlərdən güzəştə getmək istəmədiklərini göstərirlər”, – analitiklər yekunlaşdırırlar.

Sülh danışıqları

Üçtərəfli görüşdən sonra Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski Ukrayna və Rusiyanın siyasi yoldan daha çox hərbi yolla danışıqları başa çatdırmağa daha yaxın olduqlarını bildirib. Prezidentin sözlərinə görə, iki tərəf artıq hərbi həll yoluna – atəşkəsdən dərhal sonra monitorinqin necə aparılacağına dair bütün detalları özündə əks etdirən layihəyə yaxındırlar.

Bu arada, “The New York Times” qəzeti xəbər verir ki, bu görüşdə iki tərəf Donbasda hər iki tərəfin hərbçiləri tərəfindən idarə olunmayacaq silahsızlaşdırılmış zonanın yaradılması ideyasını müzakirə ediblər. Orada qeyd olunur ki, bu, xüsusilə Donald Tramp administrasiyasının 28 maddəlik “sülh planı”nda qeyd olunan təklifi effektiv şəkildə canlandırır.

E.ŞİRİNOV