22 İyun 2026 / 19:05

“Ermənistanın Qərbə inteqrasiyası regionda strateji maraqları toqquşdurur”

“Azərbaycan qonşularla dinc yanaşı yaşamaq prinsipinə sadiqdir. Xarici siyasət doktrinasında da bu prinsip daim əsas götürülür və Azərbaycan qonşu dövlətlərlə münasibətlərin beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində tənzimlənməsində maraqlıdır”. Siyasi şərhçi Azad Məsiyev tezadlar.az-a açıqlamasında bu barədə danışdı. A.Məsiyev bildirdi ki, Azərbaycan dəfələrlə bəyan edib ki, onun ərazisindən İrana qarşı üçüncü tərəfin hər hansı fəaliyyəti üçün istifadə olunmasına imkan verilməyəcək. Rəsmi Bakı İranla münasibətlərə hər zaman xüsusi önəm verib. Xatırlatmaq yerinə düşər ki, ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlamasından və hadisələrin gərginləşməsindən sonra Azərbaycan Prezidenti İran səfirliyinə gedərək başsağlığı verib, xüsusi xatirə kitabına qeydlərini yazıb. Eyni zamanda Azərbaycan İran diplomatlarının ölkədən çıxarılması və tranzit məsələlərində də zəruri dəstəyi göstərib. Ümumilikdə Azərbaycan İranla bağlı bütün məsələlərin diplomatik yollarla həllində maraqlı olduğunu daim bəyan edib. İran Azərbaycanın əzəli və əbədi qonşusudur. Xüsusilə nəzərə almaq lazımdır ki, İranda milyonlarla soydaşımız yaşayır. Bu baxımdan Azərbaycan həmişə İranla dostluq və əməkdaşlıq münasibətlərinin inkişaf etdirilməsinin tərəfdarı olduğunu bildirib. Hazırda Azərbaycan balanslaşdırılmış xarici siyasət həyata keçirir. Azərbaycan Prezidenti dəfələrlə bəyan edib ki, Cənubi Qafqazda mövcud problemlərin regional müstəvidə həlli daha məqsədəuyğundur. Məhz bu yanaşmadan çıxış edərək 3+3 əməkdaşlıq formatı irəli sürülüb. Bu təşəbbüsün əsas məqsədi kənar qüvvələrin regiona müdaxiləsinin qarşısını almaq və regional problemlərin region dövlətlərinin iştirakı ilə həll edilməsini təmin etməkdir. Sülhün, əmin-amanlığın bərqərar olunması və mövcud problemlərin aradan qaldırılması məhz bu çərçivədə daha optimal şəkildə mümkündür.

 “Azərbaycan Ermənistanla münasibətlərə də xüsusi önəm verir və sülh sazişinin imzalanmasında maraqlıdır. Düzdür, sülh sazişinin mətni üzrə razılıq əldə olunsa da, sənəd hələ imzalanmayıb. Buna baxmayaraq, Azərbaycan Ermənistanla sülh müqaviləsinin bağlanması istiqamətində praktiki addımlar atmağa davam edir. Zəngəzur dəhlizi məsələsinə də bu mövqedən yanaşılır. Bu layihənin məqsədi Naxçıvanla nəqliyyat əlaqəsinin bərpası və Azərbaycan vətəndaşlarının təhlükəsiz, maneəsiz şəkildə Naxçıvana gediş-gəlişinin təmin edilməsidir. Əgər Ermənistan bu dəhlizin açılmasına və fəaliyyətə başlamasına maneçilik törədərsə, Azərbaycan alternativ marşrutlar üzərində də işləyir. Bu baxımdan İran üzərindən nəzərdə tutulan Araz dəhlizi layihəsi də gündəmdədir və Azərbaycan onun reallaşdırılmasında maraqlıdır. Ümumiyyətlə, Azərbaycanın siyasəti çoxşaxəli və çoxvektorludur. Mövcud problemlərin həlli üçün məhz belə bir siyasətin həyata keçirilməsi vacibdir. Bu yanaşma regionda sabitliyin təmin olunmasına xidmət edir. Ermənistan isə, əksinə, balanslaşdırıcı deyil, qarşıdurmaya əsaslanan siyasət həyata keçirir. Məlumdur ki, Cənubi Qafqaz qlobal güclərin maraq dairəsində olan regiondur. Ermənistanın bəzi addımları bu maraqların toqquşmasına səbəb olur. Məsələn, Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı ABŞ-nin nəzarət mexanizmlərinin gündəmə gətirilməsi İran və Rusiyanın maraqlarına uyğun deyil. Bundan əlavə, Ermənistan Avropa İttifaqına inteqrasiya kursunu bəyan edib. Belə bir inteqrasiya gələcəkdə ölkənin təhlükəsizlik məsələlərində NATO ilə daha sıx əməkdaşlıq etməsinə səbəb ola bilər. Bu isə həm İranın, həm də Rusiyanın strateji maraqlarına zidd hesab olunur. Yəni Ermənistanın həyata keçirdiyi siyasətin regionda sabitliyə deyil, müəyyən mənada qarşıdurmaya xidmət etdiyi düşünülür. Ermənistan qonşu dövlətlərin siyasi və strateji maraqlarını nəzərə almayan addımlar atır. Əlbəttə, hər bir dövlət istənilən ölkə ilə əməkdaşlıq etmək hüququna malikdir və Ermənistanın da bu hüququ var. Lakin iki dövlət arasındakı əməkdaşlıq üçüncü dövlətin maraqlarına qarşı yönəlməməlidir. Bu baxımdan Ermənistanın ABŞ və Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığının İran və Rusiyada müəyyən narahatlıqlar yaratdığı qeyd olunur. Ona görə də regionda problemlərin həlli üçün regional dövlətlərin birgə əməkdaşlığı və qarşılıqlı müzakirələri daha məqsədəuyğun hesab edilir. 3+3 formatı da məhz bu məqsədə xidmət edir. Bu çərçivədə problemlərin daha operativ həllinə və maraqların uzlaşdırılmasına nail olmaq mümkündür. Əks halda, regiondan kənar qüvvələrin proseslərə cəlb olunması əlavə gərginlik yarada bilər. İran da ABŞ və Avropa İttifaqının regionda fəallaşmasında maraqlı deyil. Çünki İranla Qərb arasında uzun illərdir ciddi siyasi ziddiyyətlər mövcuddur və Tehran müxtəlif sanksiyalarla üzləşir. Eyni zamanda Qərblə Rusiya arasında da kəskin qarşıdurma mövcuddur”, – deyə ekspert vurğulayıb.

Ekspertin sözlərinə görə, bütün bunlar göstərir ki, Cənubi Qafqaz qlobal güclərin maraqlarının kəsişdiyi mühüm geosiyasi məkandır. Bu səbəbdən regiona kənar qüvvələrin cəlb olunması region dövlətlərinin maraqlarına tam uyğun hesab edilmir. 3+3 formatı çərçivəsində problemlərin daha optimal həlli və maraqların daha tez uzlaşdırılması mümkündür. Bu baxımdan Azərbaycan Prezidentinin irəli sürdüyü təşəbbüs bölgədə sülhün, sabitliyin və qarşılıqlı anlaşmanın təmin olunmasına yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilir. Hesab edirəm ki, Azərbaycanın həyata keçirdiyi xarici siyasət regionda sabitliyin möhkəmləndirilməsinə və müxtəlif tərəflərin maraqlarının uzlaşdırılmasına xidmət edir. İranla münasibətlərdə də Azərbaycan hər zaman qarşılıqlı hörmətə və əməkdaşlığa əsaslanan münasibətlərin inkişafında maraqlı olduğunu nümayiş etdirib.

Xəbər maraqlı gəldi? Sosial şəbəkələrdə paylaşın
Link kopyalandı!