Rusiya və Ukrayna arasında aparılan danışıqlara dünya mediasının reaksiyası

Dünyanın aparıcı xəbər agentlikləri və nəşrləri 23 iyul 2025-ci ildə İstanbulda keçirilən Rusiya-Ukrayna danışıqlarının üçüncü raundu ilə bağlı öz qiymətlərini verib.

Öncə diqqətçəkən məqam odur ki, əksər Qərb mediası atəşkəs məsələsində ciddi irəliləyişin olmamasını qeyd edir, lakin humanitar məsələlər üzrə əldə olunan razılaşmaların əhəmiyyətini etiraf edir.

Tezadlar.az olaraq bu barədə dünyanın aparıcı xəbər agentlikləri və nəşrlərinin  məqalələrindən daha vacib məqamları təqdim edirik.

“Reuters”: Yalnız humanitar sahədə irəliləyiş

Britaniyanın “Reuters” xəbər agentliyi “Rusiya və Ukrayna yeni məhbus mübadiləsini müzakirə edir; atəşkəs və ya liderlərin görüşü ilə bağlı razılıq əldə olunmayıb” adlı məqaləsində danışıqların qısalığını vurğulayır.

“İyunun 2-dən bəri ilk dəfə İstanbulda aparılan danışıqlar cəmi 40 dəqiqə davam edib”, – agentlik ukraynalı müzakirəçi Rüstəm Umerovun sözlərinə istinadən qeyd edir: “Biz humanitar sahədə irəliləyiş əldə etmişik, lakin hərbi əməliyyatları dayandırmaqda yox”.

“Reuters” hərbi əsirlərin mübadiləsinə dair razılaşmalar barədə məlumatlara da istinad edir: “Medinskinin sözlərinə görə, danışıqlarda iştirak edənlər hər tərəfdən ən azı 1200 daha çox hərbi əsir dəyişdirmək barədə razılığa gəliblər, Rusiya isə daha 3000 Ukrayna cəsədinin təhvil verilməsini təklif edib”.

Agentlik qeyd edir ki, danışıqlar ABŞ prezidenti Donald Trampın “50 gün ərzində sülh razılaşması əldə olunmayacağı təqdirdə Rusiyaya və onun ixracını alan ölkələrə qarşı sərt yeni sanksiyalar tətbiq edəcəyi ilə hədələyən” ultimatum fonunda aparılır.

CNN: Aşağı gözləntilər özünü doğrultdu

Amerikanın CNN telekanalı öz materialında tərəflərin nə atəşkəslə bağlı, nə də dövlət başçılarının görüşünün təşkilində əhəmiyyətli irəliləyiş əldə etmədiyini təsdiqləyir.

“Çərşənbə günü danışıqlardan əvvəl gözləntilər az idi: Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov danışıqlarda tərəflərin mövqelərinin “diametrik şəkildə zidd” olaraq qaldığını vurğuladı və medianı “heç bir möcüzəvi irəliləyiş” gözləməməyə çağırdı”, – telekanal Rusiya prezidentinin mətbuat katibindən sitat gətirir.

“La Razon”: Ukrayna atəşkəsdə israrlıdır

İspaniyanın “La Razon” qəzeti diqqəti Ukrayna tərəfinin tələblərinə yönəldir. Nəşr Ukrayna prezidentinin müşaviri Mixail Podolyakın şərhinə istinad edir: “Kreml güclü sanksiyalar və hərbi məcburiyyət hiss etməyincə Rusiya ilə danışıqlarda real irəliləyiş olmayacaq”.

“La Razon” qeyd edir ki, Rusiya dəfələrlə atəşkəsdən imtina edib, “Ukrayna və onun beynəlxalq tərəfdaşları əsl sülh danışıqları üçün zəruri şərt hesab edir və bunun Ukraynaya yenidən silahlanmasına və daha çox əsgəri səfərbər etməsinə imkan verəcəyini iddia edirlər”.

Qəzet vurğulayır ki, Ukrayna nümayəndə heyəti “münaqişədə olan ölkələrin liderlərinin mümkün görüşü üçün zəmin yaratmağa” çalışıb, çünki “yalnız belə bir görüş döyüşləri dayandıra bilər”.

“The New York Times”: Prezidentlərin görüşü mübahisəli məsələ olaraq qalır

Amerikanın “The New York Times” qəzeti “Rusiya və Ukrayna yenidən görüşür: Sülh danışıqları buradadır” məqaləsində tərəflərin mövqelərini ətraflı təhlil edir.

Qəzet yanaşmalardakı əsas fərqi izah edərək yazır: “Ukrayna uzunmüddətli sülhün şərtlərini müzakirə etməzdən əvvəl tam atəşkəs tələb edir. Rusiya bunun əksini istəyir, Ukraynanın hücumunu dayandırmazdan əvvəl sülh şərtlərinə razı olmasını təkid edir”.

“NYT” qeyri-rəsmi təmaslarla bağlı maraqlı müşahidə edir: “Nümayəndə heyətlərinin başçıları rəsmi danışıqlardan əvvəl ikinci dəfə təkbətək görüşüblər. Rusiyanın “Mayak” dövlət radiostansiyasının məlumatına görə, cənab Umerov və cənab Medinski arasında təkbətək görüş danışıqların rəsmi hissəsindən daha uzun çəkib”.

Nəşr qeyd edir ki, danışıqlar hələ də prezidentlər arasında mümkün görüş məsələsi üzərində dayanır: “Kiyev tez hərəkətə keçməyin vacibliyini vurğulayır. Onun nümayəndə heyəti çərşənbə günü də Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski ilə rusiyalı həmkarı Vladimir Putin arasında münaqişəyə son qoyulmasını müzakirə etmək üçün şəxsi görüşdə israr etməyə davam edib”.

Humanitar məsələlərdə irəliləyiş

Bütün beynəlxalq nəşrlər yeganə real irəliləyişin humanitar məsələlərdə irəliləyiş olduğu qənaətindədir. “The New York Times” üç əsas məqamı vurğulayır:

Hər tərəfdən daha 1200 hərbi əsir mübadiləsi.

Rusiya 3000 Ukrayna əsgərinin cəsədini təhvil verib.

Kiyevin geri qaytarılmasını xahiş etdiyi 339 ukraynalı uşağın geri qaytarılması üçün iş aparılır.

Qəzet qeyd edir ki, “danışıqlar başlayandan bəri Rusiya 7 min ukraynalı hərbçinin cəsədini təhvil verdiyini bildirib. Rusiya isə 100-ə yaxın əsgərinin cəsədini geri alıb”.

Danışıqlar prosesində Tramp faktoru

Beynəlxalq media ABŞ prezidenti Donald Trampın mövqeyinin danışıqların gedişinə təsirini yekdilliklə qeyd edir. “Reuters” vurğulayır ki, danışıqlar “ABŞ prezidenti Donald Trampın 50 gün ərzində sülh razılaşması əldə olunmayacağı təqdirdə Rusiyaya və onun ixracını alan ölkələrə qarşı sərt yeni sanksiyalar tətbiq edəcəyi ilə hədələməsindən bir həftə sonra baş tutub”.

“The New York Times” tərəflərin motivasiyasını təhlil edir: “Cavabın bir hissəsi prezident Trampdadır. Amerika lideri Ukraynadakı döyüşlərə son qoymağı seçki kampaniyasının əsas xarici siyasət vədlərindən birinə çevirib və hər iki tərəfi danışıqlar masasına oturmağa məcbur etmək üçün təhdid və stimullardan istifadə edib”.

Nəşr qeyd edir ki, “hər iki tərəf Trampı qəzəbləndirmək qorxusundan açıq şəkildə sülh prosesini tərk etməyə hazır deyildi. Həm də onu qarşı tərəfin tərəfinə keçməyə məcbur etmək”.

Elbar ŞİRİNOV